چگونگي مديريت تحولات جوامع جهان اسلام با استفاده از برنامه مديريت دگرگوني‌هاي اجتماعي يونسكو (MOST)

جهان امروز شاهد مسايل و چالش هاي متعددي است كه جوامع اسلامي نيز متاثراز آنها بوده و هست. مسايلي چون جهاني شدن پديده ها، دگرگوني هاي شتابان اجتماعي؛ نظير گسترش شهرها و توسعه شهرنشيني، مهاجرت‌، مطالبات قومي و زباني و .... . همچنين تغييرات آب و هوايي و خشكسالي، با تبعات فراوان فرهنگي و اجتماعي، از جمله مسايل و چالش هاي متعدد پيش روي هستند. جهان اسلام بايد در سطوح ملي، منطقه اي و بينا منطقه اي و در روابط دو و چند جانبه خود اين عناوين را در دستور كار قرار دهد و به استقبال آنها به منظور مديريت مطلوب برود. همانگونه كه در اصل دوم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران براي دستيابي به اهداف نظام، علاوه بر اجتهاد بر پايه كتاب و سنت، بر استفاده از علوم و فنون بشري تاكيد دارد، در اين زمينه نيز بايد به تجربيات جوامع ديگر و دستاوردهاي تمدني آنها توجه كرد. بيش از دو دهه است، برنامه بين الدول مديريت دگرگوني هاي اجتماعي در سازمان يونسكو به عنوان نهاد تخصصي ملل متحد شروع به كار و برنامه هاي مختلفي را در سطوح ملي، منطقه اي و بين المللي پيگيري كرده است.كميته ملي مديريت دگرگوني هاي اجتماعي نيز در چارچوب كميسيون هاي ملي تشكيل شده است. استفاده از اين ظرفيت و نهادهاي مشابه؛ مانند آيسيسكو، موسسه فرهنگي اكو و ... و هم افزايي توا ن ها و تجارب مي تواند در اين راه، ياري رسان جوامع اسلامي به ويژه سياستگذاران فرهنگي و اجتماعي باشد. در اين نوشتار، تلاش مي شود با رويكرد روش شناسي توصيفي تحليلي و با نگاهي توامان به مهم ترين مسايل و چالش هاي اجتماعي پيش رو از يك سو و تحليل و تطبيق آن با برنامه مديريت دگرگوني هاي اجتماعي يونسكو، تجربه جوامع و مناطق مختلف از سوي ديگر، برخي ساز وكارها و راه‌هاي مقابله با آن مسائل و راه حل ها مورد توجه قرار گيرد؛ از جمله مسائلي كه در اين مقاله مورد توجه قرار گرفته مطالبات قومي و زباني و يا تغييرات آب و هوايي كه خود پيامدهاي اجتماعي از جمله مهاجرت را هم دربر خواهد داشت.