بررسي انتقادي گفتمان باراك اوباما در زمينۀ موضوع هسته‌اي ايران طي هشت سال دورۀ رياست‌جمهوري

گفتمان سياسي نقش عمده‌اي در جهت‌دهي افكار دارد و نقش‌آفريني گفتماني در امور سياسي در كنار تصميمات عمدۀ سياسي، اقتصادي و حتي نظامي قرار مي‌گيرد. ازهمين‌رو، مقالۀ حاضر براي تبيين برخي ابعاد گفتماني موضوع هسته‌اي به عنوان يكي از مهم‌ترين مسائل مربوط به ايران در سطح بين‌المللي، به بررسي تصوير گفتماني ارائه شده در سخنان باراك اوباما رئيس‌جمهور آمريكا دربارۀ اين موضوع طي دو دوره رياست‌جمهوري مي‌پردازد. مجموعه‌اي از 377 سخنراني اوباما طي سال‌هاي 2009 تا 2016 بر مبناي ديدگاه ون دايك دربارۀ مطالعات انتقادي گفتمان با به‌كارگيري تركيبي از جستجوي واژگاني و چند مرحله كُدگذاري كيفي مورد مطالعه قرار گرفت كه حاصل آن استخراج تصويري گفتماني متشكل از هفت مقولۀ اصلي بود: تهديد هسته‌اي ايران؛ جديت آمريكا براي مقابله؛ ترجيح راه‌حل صلح‌آميز؛ استفاده از همۀ گزينه‌ها؛ همراهي جهانيان با آمريكا؛ پاسخ به فشارهاي داخلي؛ و دستاورد توافق هسته‌اي. اين مقولات نشان‌گر وجود طرحي مستتر در سخنان اوباما براي همراه‌سازي مخاطبان با تصميمات و اقدامات سياسي، اقتصادي، و نظامي آمريكا است. آگاهي انتقادي مخاطبان نسبت به اين نوع تصاوير گفتماني مي‌تواند به ارزيابي آگاهانه از جريانات گفتماني منجر شود و از مطالعات انتقادي گفتمان مي‌توان براي ايجاد اين آگاهي بهره برد.