بي كرانگي تصوير و كران‌مندي زبان در نقش برجسته‌هاي ساساني

بررسي نقوش برجستة ساساني نه تنها در مطالعات تاريخ هنر ايران بلكه در بررسي‌هاي فرهنگي و هنري اين دوره اهميت ويژه‌اي دارد زيرا اين نقوش علاوه بر داده‌هاي هنري، شواهدي از دولت، جامعه و باورهاي رايج آن دوره را در اختيارمان قرار مي‌دهند. برخي از اين نقوش علاوه بر تصوير داراي متن نوشتاري‌اند. اين جستار سعي دارد تا با روش پژوهشي توصيفيتحليلي و مطالعة كتابخانه‌اي (اسنادي) ارتباط ميان متن زباني و متن تصويري را در نقش برجسته‌هاي ساساني كه حاوي زبان و تصوير هستند مورد بررسي قرار دهد. به نظر مي‌رسد گرچه هر دو بخش درون يك قاب جاي مي‌گيرند و يك كل را مي‌سازند اما نگاره‌ها در اين نقوش به دليل ويژگي‌هاي تصويري و نشانه‌اي حاوي اطلاعاتي فراتر از متن‌اند و به سبب معناي اسطوره‌اي و آييني خود براي بيننده همواره حاضر به نظر مي‌آيند، در صورتي كه متن نوشتاري از اين ويژگي برخوردار نيست و تنها به موضوع و واقعه‌اي خاص مربوط به همان دوره اشاره دارد. بنابراين گرچه تصوير و زبان در يك قاب قرار گرفته‌اند اما روش تفسيري بايد در مورد هر بخش متفاوت باشد چنانكه دريافت‌مان از دو وجه زباني و تصويري نيز در اين نقوش گوناگون است.