اثر زير حد كشندگي سم ديازينون بر استروئيد‌‌زايي و وضعيت جنسي مولدين نر ماهي قرمز (Carassius auratus)

تعيين اثرات زير حد كشندگي سم ديازينون بر استروئيدزايي و وضعيت جنسي در مولدين نر ماهي قرمز در اين تحقيق مورد بررسي قرار گرفت. به منظور تعيين ميزان LC50 ماهيان در غلظت‌‌هاي 9، 10، 11، 12.5، 15 و 20 ميلي‌‌گرم در ليتر ديازينون، در آكواريوم قرار گرفتند. پس از تجزيه و تحليل نتايج با استفاده از نرم‌‌افزار پروبيت، مقدار LC50 در 96 ساعت مشخص شد. مقادير LC50 طي 96 ساعت (11.40 ميلي‌‌گرم در ليتر) به‌دست آمد و ماهيان براساس غلظت‌‌هاي، 0.25، 0.50 و 0.75 درصد LC50 در 96 ساعت، و گروه شاهد (فاقد سم ديازينون) تيماربندي شدند و به مدت 2 ماه در غلظت‌‌هاي مذكور قرار گرفتند. در پايان دوره آزمايش، سطوح استروئيدهاي جنسي (17 بتا استردايول و تستوسترون) و فاكتورهاي كيفيت اسپرم از قبيل جمع اسپرم‌‌دهي، طول دوره تحرك، درصد اسپرم‌‌هاي متحرك، تراكم اسپرم، اسپرماتوكريت و شاخص گنادي در مولدين نر مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه سم ديازينون سبب كاهش معني‌دار تستوسترون و 17 بتا استراديول در تيمارهاي 0.50 و 0.75 درصد نسبت به شاهد (صفر درصد) شد (p 0.05). اختلاف معني‌‌داري در برخي از پارامترهاي كيفي اسپرم مثل حجم اسپرم‌، تراكم اسپرم و اسپرماتوكريت بين تيمار شاهد و تيمار 0.25 مشاهده نشد، اما با افزايش ميزان سم ديازينون (0.25 و 0.75 درصد) طول دوره تحرك اسپرم كاهش معني‌داري‌ داشت (p 0.05). درصد اسپرم‌هاي متحرك نيز در تيمار شاهد نسبت به تيمار‌هاي دريافت‌‌كننده بالاتر بود و با افزايش غلظت سم ديازينون روند كاهشي داشت (p 0.05). شاخص گنادوسوماتيك در تيمار شاهد نسبت به تيمار‌هاي دريافت‌‌كننده به ‌‌طور معني‌‌داري بالاتر بود (p 0.05) و با افزايش ميزان سم روند كاهشي نشان داد. در مجموع، سم ديازينون در محيط‌‌هاي آبي حتي در غلظت‌‌هاي زير حد كشنده سبب تغييرات منفي در سطوح استروئيدهاي جنسي و كيفيت گناد نر در ماهي قرمز مي‌‌شود.