بررسي نظارت فقها بر جمهوري اسلامي با بررسي موضوعي نظارت بر ولي فقيه

دين اسلام، نسبت به نظارت بر حاكم و زمامدار حكومت اسلامي تأكيد دارد. مباني اسلام نيز قدرت، بدون نظارت را موجب فساد دانسته و بر ضرورت نظارت تأكيد دارد. نظارت بر ولي فقيه در زمينه‌ شرايط و عملكردي است كه لازمه آن، دانستن ويژگي‌هاي ولي فقيه و همچنين وظايف او از منظر فقه و قانون اساسي است كه با توجه به اهميت آن و نقش مهمي كه فقها در اين زمينه دارند، تاكنون بررسي جامعي از منظر فقه و قانون اساسي انجام نشده است. در اسلام ادلّه­اي وجود دارد كه نظارت بر ولي فقيه را اثبات مي‌كند كه عبارتند از: عدم عصمت، نصيحت حاكم، امانت بودن مسئوليت و جمهوريت حكومت. نظارت بر ولي فقيه شامل نظارت دروني و بيروني است و مراجع ناظر بر وي نظارت الهي، همگاني و نهادينه را شامل مي­شود. برخي از اصول قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، بر اهميت نقش مجلس خبرگان رهبري كه نهاد فقاهتي در جمهوري اسلامي است و وظيفة قانوني اين نظارت را به عهده دارد، اشاره مي‌كند. در اين پژوهش با روش توصيفيتحليلي سعي شده تا نظارت و نحوه آن از منظر قانون اساسي و فقه مورد بررسي قرار گيرد و اين رهيافت، ديدگاه‌هاي ديگر انديشمندان اسلامي را مورد نقد و بررسي قرار داده است.