بهبود كارآيي شيوه آموزش تاريخ معماري

آموزش تاريخ معماري ايران و جهان، امروزه در دانشكده‌هاي معماري، هنوز با هدف شناخت بيشتر فرآورده‌هاي معماري گذشته انجام مي‌شود؛ و محتوا و روش تدريس آن، رابطۀ روشني با معماري امروز و فرداي دانشجويان نمي‌يابد. با آنكه حجم بيشتر واحدهاي درسي در آموزش معماري به‌درستي براي آموزش »طراحي معماري « سامان يافته است، دو كاستي جدي در آن ديده مي‌شود: كم‌توجهي به گام »برنامه‌ريزي « براي طراحي، و بي‌توجهي به چگونگي بهره بردن از درس تاريخ معماري براي طراحي كاركردهاي مختلف معماري؛ كه پيامد آن بر آيندۀ شغلي دانشجويان مؤثر است. اين مقاله در پيتدوين هدف و روشي بسامان براي آموزش تاريخ معماري است؛ و اينكه بررسي پيشينه و گذشتۀ معماري ايران و جهان چه سودي در آموزش طراحي معماري دارد؟ و چگونه مي‌توان از معماري گذشته براي معماري امروز و آينده،درس آموخت و آموزش داد؟ اين مقاله در شمار پژوهش‌هاي استدلال منطقي با رويكرد تحليلي‌ تفسيري جاي دارد. فرضيۀ مقاله اين است كه در معماري، آنچه زمان بر آن مي‌گذرد و به تاريخ مي‌پيوندد، »روش ساخت « است، و آنچه فراتر از زمان است، »روش طراحي « يا »چگونگي سامان‌دهي فضا «ست. گمان مي‌رود با همۀ پافشاري‌هايي كه بر فاصله گرفتن از گذشتۀ معماري مي‌شود، هنوز هم نمونه‌ها و درس‌هاي ارزشمندي از طراحي را مي‌توان از تاريخ معماري آموخت. »الگوهاي فضايي « و »الگوهاي سامان‌دهي فضايي «، تجربه‌هاي طراحي گذشتگان هستند كه تحليل آن‌ها در تدريس طراحي معماري به كار مي‌آيد. در اين نوشته، ابتدا به نمونه‌اي از چنين الگوهايي اشاره و سپس راهبردي براي تدريس تاريخ معماري ارائه مي‌شود؛ به‌گونه‌اي كه در راستاي كاربردي كردن آن براي درس طراحي معماري باشد.