اهميت آينه‌سان ‌بودن صوفيان واصل در توصيف ماهيت معرفت صوفيانه با تكيه بر آثار مولانا

در اين مقاله، با روش توصيفي‌تحليلي به بررسي موضوع آينه‌سان بودن اولياءالله و صوفيان واصل و اهميت عنصر آينه در توصيف ماهيت معرفت صوفيانه در آثار مولانا و متون صوفيانۀ ديگر پرداخته‌ شده است. در متن مقاله، اهميت نور الله و تجلي آن در آينه‌سان شدن صوفي واصل و حصول معرفت صوفيانه بررسي شده است؛ عنصر آينه در متون صوفيانه به‌عنوان استعاره يا رمز وجودشناختي‌ـ معرفت‌شناختي تلقي شده و جايگاه اين عنصر به‌عنوان وابسته و همبستۀ عنصر بنيادين نور در الگوي ساختاري »نورـ مانع‌ـ تجلي‌ـ آينه‌ـ شهود « تبيين ‌شده است. فناي صوفيانه و ارتباط آن با آينه‌سان شدن صوفي واصل، صيقل كردن آينۀ وجود براي حصول بصيرت و معرفت صوفيانه و ماهيت و سرشت تابشي‌ـ انعكاسي بصيرت و معرفت صوفيانه از موضوعات ديگري است كه در اين مقاله به توصيف آن‌ها پرداخته‌ شده است. نتيجۀ تحقيق نشان مي‌دهد كه هيچ عنصري مثل آينه نمي‌تواند ماهيت وجودي اولياءالله و صوفيان واصل و ماهيت نوري و تابشي‌ـ انعكاسي بصيرت و معرفت صوفيانه را توأمان بازنمايي كند. نور الله عامل اصلي معرفت صوفيانه است و تجلي نور الله بر وجود صوفي حقيقي از يك سو، سبب فناء في الله و آينه‌سان شدن كل ساحات وجودي او و حصول فراست و بصيرت و شهود صوفيانه يا همان معرفت ناب صوفيانه مي‌شود و از سوي ديگر تابش و انعكاس نور الله از وجود صوفي واصل به ديگران سبب حصول معرفت صوفيانه در آن‌ها مي‌شود.