نقد ديدگاه تفسيري محمد مجتهد شبستري

محمد مجتهد شبستري با تكيه بر ديدگاه هرمنوتيكي و تفسيري خود، قرآن كريم را «كلام نبوي» و قرائت توحيدي پيامبر اسلام از جهان در پرتو وحي مي‌داند. در اين مقاله با روش توصيفي-تحليلي و كتابخانه‌اي به نقد ديدگاه تفسيري او پرداخته‌ايم تا با نشان دادن نقاط ضعف اين ديدگاه، سستي نظريۀ او دربارۀ «كلام نبوي بودن قرآن» بيش از پيش آشكار شود. علاوه بر اينكه نظريۀ تفسيري وي به انكار نبوت و دين مي‌انجامد، نقاط ضعف ديگري در آن به‌چشم مي‌خورد كه عبارتند از: عدم توجه به معناي ديگر تفسير؛ عدم توجه به اقسام پيش‌دانسته‌ها؛ عدم توجه به مراتب فهم و مدلول‌ها؛ جمع كردنِ دو ديدگاه و نيز دو روش غيرقابل‌جمع؛ همگاني دانستن مقبولات عصر مدرنيته و نيز نظريۀ هرمنوتيك فلسفي؛ خلط ميان جزء و كل؛ عدم پايبندي به يكي از مباني خود؛ معرفي معيار سستي به‌عنوان معيار تنقيح و سنجش پيش‌دانسته‌ها و غفلت از مهم‌ترين كاربرد زبان..