عوامل خانوادگي، اجتماعي و محيطي آشكارساز وسوسه در زنان وابسته به مواد در شهر تهران: يك مطالعه‌ي نظريه زمينه اي

Familial, Social, and Environmental Factors Detecting Craving in Substance-Dependent Women in Tehran: A Grounded Theory Study

هدف: هدف اين پژوهش كشف عوامل خانوادگي، اجتماعي و محيطي آشكارساز وسوسه در زنان وابسته به مواد در شهر تهران بود. روش: روش اين پژوهش كيفي از نوع نظريه‌ي زمينه‌اي بود. جامعه‌ي آماري پژوهش حاضر شامل زنان وابسته به مواد مراجعه‌كننده به مركز بهبودگستران همگام در تهران در سال‌هاي 1397 و 1398 بود. از ميان آن ­ها، 40 نفر با روش نمونه‌گيري نظري انتخاب شدند. يافته‌ها: نتايج اين مطالعه نشان­دهنده كشف مقوله‌ي عوامل خانوادگي آشكارساز وسوسه (متشكل از 3 زيرمقوله‌ي عوامل شناختي، عاطفي-هيجاني و رفتاري)، مقوله‌ي عوامل اجتماعي آشكارساز وسوسه (متشكل از 2 زيرمقوله‌ي اجتماع آسيب‌زاي بالقوه و اجتماع آسيب‌زاي بالفعل) و مقوله‌ي عوامل محيطي آشكارساز وسوسه (متشكل از 4 زيرمقوله‌ي اوقات زماني خاص، مكان‌هاي خاص، شرايط آب و هوايي خاص و مناسبت‌هاي ويژه)‌ بود. نتيجه‌گيري: با شناسايي عوامل آشكارساز وسوسه در زنان وابسته به مواد و تنظيم پروتكل‌هاي درماني جديد در اين زمينه، مي ­توان از بروز وسوسه و لغزش در اين گروه خاص پيشگيري كرد.

Objective: The present study aimed to explore the familial, social, and environmental factors detecting craving in substance-dependent women in Tehran. Method: The method of this research was qualitative of grounded theory type. The statistical population of the present study included substance-dependent women referring to Behboud Gostaran Hamgam Center in Tehran in 2018-2019. Among them, 40 people were selected by theoretical sampling method. Results: The results of this study indicated the discovery of the category of familial factors detecting craving (consisting of 3 subcategories of cognitive, affective-emotional and behavioral factors), the category of social factors detecting craving (consisting of 2 subcategories of potential and actual harmful communities) and the category of environmental factors detecting craving (consisting of 4 subcategories of special times, places, special weather conditions and special occasions). Conclusion: By identifying the detecting factors of craving in substance-dependent women and setting new treatment protocols in this area, it is possible to prevent craving and lapse in this particular group.