اعتبارسنجي مولفه‏هاي نبوت زردشت از نگاه كلام اسلامي

‏زرتشت، بنا بر نقل سنّت زرتشتي در حدود سده‏هاي ششم يا هفتم پيش از ميلاد به دربار كي گشتاسب در غرب ايران زمين رفته و ادعاي پيامبري و دين‎آوري كرد؛ اين ادّعا در ميان دانشمندان اسلامي مورد بررسي قرار گرفت و پژوهشگران اين عرصه را به دو دسته تقسيم كرد؛ عده‎اي با مسلّم انگاشتن پيامبري زردشت و با استناد به آيات و رواياتي كه درباره مجوس سخن گفته‎اند و انطباق آنها بر زرتشت، وي را از پيامبران صاحب كتاب معرفي كردند، و برخي ديگر نيز با تمسك به منابع اسلامي و ‌با تفكيك بين مجوس و زرتشت به‌صورت اجمالي به ‌نقد پيامبري زرتشت پرداختند. امّا آنچه در هنگام بررسي ادله دو گروه ياد شده مغفول باقي ماند، داوري و اعتبار سنجي مؤلفه‏هاي پيامبري زرتشت بود، كاري كه در اين مقاله با رجوع به منابع كلام اسلامي و برخي تحقيقات معاصرين و به شيوه توصيفي – تحليلي، انجام شد و معلوم گشت كه عناصر تشكيل دهنده نبوت زردشت، يعني ارائه هستي شناسي مغاير با آموزه‏هاي نبوي، بهره بردن از علوم اكتسابي پيرامون خويش و تشريع سنّت‏هاي مخالف با اديان الهي؛ و همچنين بطلان ادّعاي معجزه براي وي و بطلان يكسان انگاري كتاب زرتشت با كتاب پيامبر مجوس، و تكذيب انبياي الهي از سوي زرتشت، به هنگام تطبيق بر معيارهاي مطرح شده در كلام اسلامي براي نبوت، همگي گواه بر «متنبّي» بودن زرتشت مي‎باشد.