ارزيابي عوامل مؤثر بر ضريب مكاني اشتغال زنان كشاورز روستايي ايران با استفاده از رويكرد ESDA

ازآنجا‏كه زنان نيمي از جمعيت روستايي كشور را تشكيل مي‏دهند،مي‏توان با شناسايي عوامل مؤثر بر اشتغال با توجه به مقتضيات محلي‏ منطقه‏اي و درنهايت درگيركردن پيش از پيش آن‏ها توسعۀ اقتصادي اجتماعي كشور را تسريع كرد. بر اين اساس، در اين پژوهش سعي شد با استفاده از رويكردهاي تحليل اكتشافي داده‏هاي فضايي به تحليل الگوي توزيع فضايي ضريب مكاني اشتغال (LQ) زنان روستايي كشاورز ايران پرداخته شود. داده‏هاي پژوهش از سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1390 استخراج‏شده است. براي تجزيه‏وتحليل داده‏ها از آماره‏هاي محلي به‏عنوان رويكردي از ESDA استفاده‏ شد. يافته‏هاي شاخص موران نشان داد توزيع فضايي ضريب مكاني اشتغال (LQ) زنان روستايي كشاورز كشور به‏صورت اتفاقي يا پراكنده نبوده، بلكه به‏صورت خوشه‏اي توزيع‏شده است. توزيع فضايي ضريب اقتصاد پايه و ارتباط فضايي آن با شاخص‏ نرخ بيكاري نشان مي‏دهد كه شهرستان‏هاي جنوب شرقي و غربي و غرب كشور مناطق داراي نرخ بيكاري بالا و ضريب مكاني اشتغال بالا مي‏باشند. در مركز و برخي از شهرستان‏هاي شمال غرب و شمالي كشور از الگوي تأثير ارزش‏هاي خوشه‏اي مشابه پايين به پايين احاطه‏شده است. همچنين، ارتباط فضايي نرخ باسوادي نيز نشان مي‏دهد كه بخش اعظم آن در شهرستان‏هاي جنوب شرقي و نسبتاً در غرب ايران از الگوي ناخوشه‏اي پايين به بالا فراگرفته‏اند. ارتباط فضايي ضريب اقتصاد پايه با نرخ روستانشيني نيز حاكي از آن است كه مناطق روستايي كشور از يك الگوي خاص پيروي نمي‏كنند، بلكه هر منطقه با توجه به مقتضيات محلي‏منطقه‏اي الگوي خاصي از ارتباطات را پذيرا هستند.