زمانمندي و مكانمندي پديده تجاري‌سازي تحقيقات علمي:‏ نگاهي به وضعيت ايران در مقايسه با جهان

تجاري‌سازي تحقيقات علمي در چهار دهه اخير به گفتمان رايج در مديريت علم و فناوري جهان ‏تبديل شده است. در ايران نيز نزديك به يك دهه است كه موافقان و مخالفان اين گفتمان در ‏ساحت نظر و عمل به بحث و گفتگو پرداخته‌اند. به نظر مي رسد نگاهي فرازماني و فرامكاني ‏به علم و موضوع تجاري‌سازي آن بر اين گفتمان غالب شده است. در اين مقاله، ضمن عبور از ‏اين ديدگاه، نشان مي‌دهيم تجاري‌سازي تحقيقات علمي پديده‌اي زمينه محور است و در طول يك ‏صد سال تحولات سازماندهي علم در آمريكا و دنيا به وقوع پيوسته است. از اين ملاحظه نتيجه ‏مي‌گيريم كه چارچوب نظري مناسب براي ورود به مباحثه تجاري‌سازي و تحليل اوضاع و احوال ‏ايران بايست به زمانمندي و مكانمندي اين پديده توجه كند. در اين راستا چارچوب مفهومي ‏مناسبي براي تحليل شرايط ايران پيشنهاد مي‌دهيم. روش مورد استفاده در مقاله حاضر روش ‏تحليل نظري - فلسفي است‏. در پايان تا اندازه‌اي كه اسناد و اطلاعات موجود اجازه دهد به ‏ارزيابي شرايط زمينه‌اي براي تجاري‌سازي تحقيقات علمي در ايران مي‌پردازيم.‏