تبيين و طراحي تدابير غذايي مبتني بر طب ايراني براي افراد با مزاج سرد و خشك

زمينه و هدف: با وجود تمام پيشرفت‌هاي علمي در زمينه تشخيص و درمان بيماري‌هاي مسري، بروز و شيوع روزافزون بيماري‌هاي غير مسري و مزمن يكي از چالش‌هاي سياستگذاران در عرصه پيشگيري و درمان در علم پزشكي مي‌باشد كه علت اصلي آن معطوف به سبك زندگي امروزي به ويژه در زمينه تغذيه است. با وجود راه‌كارها و روش‌هاي متعددي كه در زمينه تغذيه در علم پزشكي رايج ارائه گرديده است، جوامع انساني درگير مسائل و معضلات متعددي در زمينه پيشگيري و درمان بيماري‌هاي ناشي از تغذيه و رژيم‌هاي غذايي نامناسب مي‌باشند. در اين مقوله طب ايراني داراي راهبردها و روش‌هاي كاربردي مؤثري مي‌باشد كه يكي از آن‌ها، تدابير تغذيه براساس مزاج است كه در اين مقاله به شرح و بيان آن خواهيم پرداخت. روش بررسي: در اين مطالعه مروري توصيفي، منابع مكتوب حكماي متقدم و متأخر طب ايراني، نرم‌افزار جامع طب نور 1.5 و همچنين پايگاه‌هاي علمي PubMed و Google Scholar مورد بررسي قرار گرفتند و مطالب مرتبط استخراج و فيش‌برداري گرديده و در ادامه، دسته‌بندي و مكتوب شدند. يافته‌ها: در بيان و اقوال حكماي طب ايراني، آرا و پيشنهادات متعددي در خصوص توصيه‌هاي غذايي و نوشيدني‌ها بر حسب مزاج متنوع افراد بشر وجود دارد. با جمع‌بندي و استنتاج مستدل و مبتني بر منابع طب ايراني مي‌توان راهكاري واحد، مناسب و كاربردي جهت ارائه تدابير غذايي متناسب با مزاج‌هاي متنوع انساني در جهت حفظ و ارتقاي سلامتي و همچنين پيشگيري و درمان بيماري‌ها را ارائه كرد. نتيجه‌گيري: براساس مباني طب ايراني و جمع‌بندي حاصل از آراي حكماي طب ايراني، پيشنهاد غذا براي افراد براساس دو محور مهم شامل: ويژگي‌هاي فردي يا همان مزاج افراد و همچنين كيفيت يا همان مزاج غذا صورت مي‌گيرد. بر اين مبنا، براي يك مزاج سرد و خشك در حالت سلامت توصيه به غذاهايي مي‌نماييم كه برآيند مزاج اين‌گونه غذاها يا نوشيدني‌ها ميل به گرمي و تري داشته باشد. البته اين امر بدين‌معنا نيست كه اين افراد از غذاهاي سرد و خشك در حالت سلامت استفاده ننمايند؛ بلكه ميل كلي غذاي روزانه يا هفتگي آن‌ها به‌ سوي گرمي و تري باشد كه مقدار ميل به گرمي و تري بستگي به ميـزان انحـراف مزاج شخص به ‌سوي سردي و خشكي دارد. بر همين منوال مي‌توان براي ساير مزاج‌ها نيز تدابير غذايي مناسب را ارائه كرد.