مطالعه آراي ابن‌جوزي و ابن‌تيميه در نقد تصوف

تصوف از بدو پيدايش در دنياي اسلام، از ناحيه فقها در معرض انتقادهاي فراواني بوده است. ابن‌جوزي و ابن‌تيميه از جمله برجسته‌ترين اين فقها محسوب مي‌شوند. اين نوشتار، با روش توصيفي‌تحليلي آراي ابن‌جوزي و ابن‌تيميه را در نقد تصوف مي‌كاود. ابن‌جوزي صوفيه را به دو گروه صوفيه متقدم و صوفيه متأخر تقسيم مي‌كند. صوفيه متقدم را مقيد به شريعت مي‌داند و در زمره زهّاد قرار مي‌دهد، ولي دنياگريزي، علم‌گريزي، عشق و سماع صوفيه متأخر را مذمّت مي‌كند. از ديدگاه ابن‌تيميه، صوفيه به دو گروه صوفيه اهل علوم ديني و صوفيه اهل فلسفه تفكيك مي‌شوند. وي صوفيه اهل علوم ديني را بدعت‌گذار تلقي نمي‌كند، ولي به عقايد صوفيه متفلسف به سبب تأثيرپذيري از فلاسفه، برتري ولايت بر نبوت، فنا و وحدت وجود، نسبت كفر مي‌دهد. در نهايت، ابن‌تيميه در قياس با ابن‌جوزي، ديدگاه مثبتي به تصوف داشته است.