ارزيابي نهاد جديد مكانيسم ملل متحد براي دادگاه‌هاي كيفري بين‌المللي

دادگاه‌هاي كيفري بين‌المللي يوگسلاوي سابق و رواندا به‌ترتيب در سال‌هاي 1993 و 1994 توسط شوراي امنيت طي قطعنامه‌هاي 827 و 955 تأسيس شدند. هزينه‌هاي فراوان، حجم مأموريت سنگين، كند بودن رسيدگي‌ها، موجب تصميم‌گيري براي ايجاد راهبردهايي شد كه مأموريت دادگاه‌ها را تا سال 2010 تكميل كند. به‌منظور سرعت بخشيدن به تكميل اقدامات دادگاه‌ها و مبارزه با بي‌كيفري در برابر متهمان باقي‌مانده، شورا با صدور قطعنامۀ 1966 سازوكار جديدي را تأسيس كرد. مكانيسم با ساختار كوچك، كم‌هزينه و موقتي؛ در عين ‌حال دارا بودن دو شعبه در دو قارۀ جداگانه، در پي تكميل و استمرار كاركردهاي چندگانۀ دادگاه‌ها برآمد و چالش‌ها و مشكلاتي در ساختار و عملكرد دارد. در پژوهش حاضر، سعي شده است از طريق روش كتابخانه‌اي و رويكرد توصيفي تحليلي، به اين پرسش پاسخ داده شود كه مكانيسم صرفاً جايگزين دادگاه‌هاست يا مدل جديدي در رسيدگي‌هاي كيفري ايجاد شده است. با مطالعۀ اسناد تأسيس اين نهاد درمي‌يابيم كه مكانيسم ساختاري جديد در نظام عدالت كيفري بين‌المللي است. دادگاه‌هاي ديگر مي‌توانند در رسيدگي به وضعيت‌هاي مختلف، از آن استفاده كنند.