تحليلي بر علل تغيير جايگاه و كاهش كاركردهاي اجتماعي مسجد در جامعه كنوني

مسجد، مهم‌ترين نهاد اجتماعي جامعه اسلامي و محور ديگر نظامات و نهادهاي اجتماعي به شمار مي‌آيد؛ به‌طوري‌ كه نوع رابطه و تعامل با اين نهاد مقدس، معنا و جايگاه ديگر نهادهاي اجتماعي، در جامعه اسلامي را معين مي‌كند. بي‌ترديد، در چنين ساختاري، مسجد مي‌تواند همه ظرفيت‌هاي خود را براي نقش‌آفريني مطلوب در جامعه اسلامي به كار گيرد و تأثيرگذار باشد. در تجربه تاريخي و اجتماعي مسلمانان به‌ويژه در صدر اسلام، نمونه‌هايي از اين نقش‌آفريني يافت مي‌شود. با وجود اين، به نظر مي‌رسد، در جامعه كنوني، علي‌رغم تلاش متوليان نظام اسلامي در حوزه مسجد، جايگاه و كاركرد مسجد، همواره دچار تغيير بوده است و آن‌گونه كه انتظار مي‌رفت، كاركردهاي اجتماعي مطلوب خود را در جامعه ايفا نكرده است. پرسش اصلي مقاله اين است كه؛ علل تغيير جايگاه و كاهش كاركردهاي اجتماعي مسجد در دوران معاصر چيست؟ هدف مقاله، دست‌يابي به مهمترين علل است. روش تحقيق، توصيفي تحليلي و براي گردآوري اطلاعات از شيوه اسنادي بهره گرفته شد. يافته‌‌ها نشان مي‌دهد، تغييرات پديدآمده در سطوح قانون‌گذاري، سياست‌گذاري و مديريتي، پديدآمدن مراكز مشابه و نوع برنامه‌هاي عملي در مسجد، سبب تغيير جايگاه اجتماعي و به‌تَبَع آن، كاهش كاركردهاي مطلوب مسجد به‌ويژه در مواجهه با مسائل و آسيب‌هاي اجتماعي شده است.