آزمون بين‌كشوري نظريه بازار دين

پژوهش حاضر براي آزمون تجربي نظريه بازار دين سازمان داده شده است. در فرمول بندي اصلي نظريه بازار دين، كاهش تنظيمات ديني حكومت در يك جامعه، تكثر مذهبي را پرورش مي‌دهد، تكثر مذهبي موجب رقابت مي‌گردد و رقابت بنگاه‌ها يا مؤسسات مذهبي با يكديگر موجب عرضه بيشتر و كارآمدتر محصولات مذهبي مي‌شود كه برآيند همه اين ها به‌عنوان نتيجه نهايي، افزايش دين‌داري و سرزندگي مذهبي در كلِ جامعه خواهد بود. اين استدلال نظريه بازار دين به صورت فرضيه‌اي مبني بر ارتباط منفي تنظيم حكومتي دين با التزام مذهبي فرموله گرديد. جهت وارسي اعتبار تجربي اين تئوري، فرضيه مذكور با داده‌هاي ثانويه از 179 كشور مقابله شد تا ميزان انطباق و تناظر پيش‌بيني تئوري بازار دين با شواهد تجربي مورد ارزيابي قرار گيرد. در مجموع، يافته‌هاي اين تحقيقِ بين‌كشوري نتوانست حمايت جدي و قابل اعتمادي براي تئوري بازار دين در تبيين واريانس سطوح التزام مذهبي فراهم آورد.