ارزيابي كارايي باكتري‎هاي محرك رشد گياه در كاهش مصرف كود شيميايي فسفر در گندم

در اين پژوهش پتانسيل جدايه‏هاي فراريشه‏اي و درون‏رست جداشده از ريشه گياه گندم به‌منظور بررسي خصوصيات محرك رشد و اثر آن‌ها بر عملكرد گندم و كاهش مصرف كودهاي شيميايي فسفر مورد بررسي قرار گرفت. ابتدا باكتري‎ها از نظر توليد هورمون ايندول استيك اسيد در محيط كشت حاوي التريپتوفان غربال‎گري شدند و سپس توانايي آن‏ها در انحلال فسفات‌هاي نامحلول معدني و آلي ارزيابي شد. در ادامه مطالعات آزمايشگاهي، آزمايش مزرعه‌اي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‏هاي كامل تصادفي و در سه تكرار در طي دو سال‎ زراعي 1396-1395 و 1397-1396 اجرا شد. تيمارهاي آزمايش شامل تيمار كود زيستي وشيميايي فسفر بود كه تيمار كود زيستي در دو سطح (زادمايه باكتري به‌همراه شاهد) و كود شيميايي به‌عنوان فاكتور دوم از منبع سوپر فسفات تريپل در پنج سطح (1 عدم مصرف كود شيميايي فسفر، 2-25 درصد توصيه كودي فسفر، 3-50 درصد توصيه كودي فسفر، 4-75 درصد توصيه كودي فسفر، و 5-100 درصد توصيه كودي فسفر) در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد كه افزايش شاخص‎هاي رشد و عملكرد گياه گندم در نتيجه مايه‌كوبي بذور گندم با سويه‎هاي محرك رشد گياه به‌علاوه 75 درصد از كود فسفر از نظر آماري برابر با تيمار 100 درصد كود فسفر و بدون زادمايه باكتري بود. كاربرد زادمايه باكتري‏هاي محرك رشد (تلفيقي از جدايه فراريشه‎اي و درون‎رست) با 75 درصد كود شيميايي توانست به ميزان 747.4 گرم بر مترمربع توليد را داشته باشد. براساس اين نتايج، پيشنهاد مي‏شود كه زادمايه مي‎تواند به‌عنوان مكمل با كودهاي شيميايي به‌منظور كاهش سطح مصرف كودهاي شيميايي استفاده شود اما نمي‎تواند جايگزيني براي كود فسفر باشد.