اعتبارسنجي شواهد تاريخي كرزن دربارۀ درياهراسي ايرانيان

كرزن سياستمدار و نويسندۀ انگليسي با آوردن دو شاهد‌مثال از قرون هشتم و نهم هجريحافظ شيرازي و عبدالرزاق سمرقندي ايرانيان را درياترس و فاقد روحيه دريانوردي مي‌داند. اين تحقيق در صدد است با گردآوري داده‌ها به روش كتابخانه اي و تحليل آن‌ها، وضعيت فعاليت دريايي ايرانيان را در قرن هشتم و نهم هجري قمري با تكيه بر منابع داستان هاي مورد استفاده كرزن و منابع پشتيبان ديگر به ويژه سفرنامۀابن‌بطوطه روشن كند. بر اساس اين پژوهش اظهارنظرهاي كرزن درباره دريا هراسي ايرانيان قابل نقد است؛ او بر اساس شواهد ناكافي و ناديده گرفتن داده‌هايي كه ازقضا در منابع مورداستفادۀ او هم موجود است قاعده‌اي كلي ساخته است؛ اين درحالي است كه مشاهدۀ دقيق اين منابع و منابع هم‌عصر آن‌ها مؤيد اين است كه به‌رغم اضطراب تعداد كمي از ايرانيان كه براي اولين بار دريا را مي‌ديدند اقشار بسياري از آن‌ها در قرون هشتم و نهم هجري قمري در عرصه درياها مشغول فعاليت بودند.