بررسي اختيار انسان از ديدگاه بنيان گذار حكمت متعاليه، ملاصدرا، و بنيانگذار علوم‌شناختي، مايكل گزنيگا

بسياري از فلاسفۀ اسلامي بحث اختيار انسان را از مهم‌ترين راه‌هاي ‌خداشناسي مي‌دانند؛ زيرا معتقد هستند انسان در ذات، صفات و افعال، شبيه خداوند است و از اين‌رو شناخت اختيار انسان و حدود آن، نقش و جايگاه او در هستي و نيز نسبت وي با خداوند را روشن مي‌كند. ملاصدرا اين بحث‌ را به‌صورت منسجم و ابتكاري بر مبناي اصول وجودشناختي اصالت، تشكيك و وحدت وجود بيان كرده و در نهايت به‌نحوي بديع، نظريۀ امر بين‌الامرين را از طريق نظريۀ وحدت شخصي وجود تبيين مي‌كند. گزنيگا نيز به‌عنوان دانشمند علوم اعصاب‌شناختي و نوخاسته‌گرا در مسئلۀ مغز/ذهن در راستاي تبيين اختيار انسان معتقد است ارادۀ انسان، ساختۀ «مفسّر» مغز است و آزادي انتخاب براي انسان از طريق تعامل در اجتماع و محيط حاصل مي‌شود، اما در‌عين‌حال انسان، موجودي مسئول مي‌باشد. در اين نوشتار ابتدا مباني انديشۀ هريك از اين‌دو متفكر تبيين شده و پس از بيان تشابه‌ها و تفاوت‌هاي ديدگاه آنان، هر دو ديدگاه، تحليل و ارزيابي مي‌شود.