خوانش روابط بيش‌متني در قالي ايلام با تكيه ‌بر آرا ژرار ژنت

قالي ايلام به‌مثابه يكي از آثار هنري ايران ‌كه تاكنون آن‌گونه كه بايد بدان پرداخته نشده، مجموعه‌ي متكثري از متون هنري را شامل مي‌شود كه معناي آن را شكل مي‌دهند. به همين جهت درك معناي پنهان آن بر اساس مجموعه‌ي پيش‌متن‌هاي تشكيل‌دهنده‌ي آن و روابط آن‌ها با متن نهايي ميسر مي‌شود. در مواجهه با يك اثر هنري اين‌چنين، مطالعه‌ي چگونگي شكل‌گيري معنا در آن از طريق درك معنا و تغيير و تحول متن‌هاي پيشينِ شكل‌دهنده به آن ميسر است، يكي از روش‌هايي كه چنين فهمي را به همين ترتيب ميسر مي‌كند، روش‌ نقد بيش‌متني مطرح‌شده توسط ژرار ژنت است. داده‌هاي موردنياز براي اين پژوهش از طريق مشاهده‌ تصوير و تجزيه آن به اجزا تشكيل‌دهنده‌اش و اطلاعات موردنياز براي تحليل آن از طريق مطالعات كتابخانه‌اي فراهم آمد و درنهايت مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفت. نتايج اين پژوهش حاكي از آن است كه در طراحي اين قالي‌ها، هنرمند ايلامي آگاهانه يا ناآگاهانه تحت تأثير دستاوردهاي فرهنگي مكانزمان زيستش، با تركيب متوني از نظام‌هاي فرهنگي ايران باستان و اسلامي به انحا گوناگون، متني را خلق كرده كه هم در راستاي هدف طراحي‌اش يعني تبليغ معناي پنهان اثر، موفق بوده و هم پيونددهنده‌ دو نظام فرهنگي ايراني و اسلامي است.