الگوهاي جوي بارش هاي شديد و فراگير خراسان جنوبي

هدف:بي نظمي در بارش ويژگي ذاتي اقليم هاي خشك بوده و اين نوع ريزش ها همراه با سيل و خسارت است. با رويكرد تكرارپذيري پديده هاي طبيعي، اين نوع ريزش ها قابل تكرار و پيش بيني مي باشند. بارش هاي شديد در توده هاي هوا با رطوبت بالا و شرايط خاص همديدي جو، حادث مي شوند. روش:اين نوع ريزش ها با بارش روزانه‌يك ميليمتر و بيشتر در خراسان جنوبي در دوره‌ 1987 تا 2018 مطالعه شد. شاخص صدك نود و پنجمبارش روزانه‌ هر ايستگاه، بارش شديد، وهمزماني در سه ايستگاه و بيشتر، بارش شديد سينوپتيك تعريف شد. الگوهاي جوي اين نوع بارش ها،با داده‌رقومي ارتفاع تراز500 هكتوپاسكال در محدوده‌ 10 تا 70 درجه‌ شمالي و 10 تا 80 درجه‌ شرقي، با روش تحليل مؤلفه‌ اصلي و خوشه بندي وارد، مشخص شد. يافته ها/ نتايج:چنانكه با وقوع بلاكينگ مديترانه مركزي جنوب اروپا و سردچال اروپاي شرقي روسيه‌ غربي، تراف باهاي غربي در شرق مديترانه عميق شده و توده هاي مديترانه اي از مسير جنوبي تر با جهت جنوب غربي وجنوب از آب هاي گرم خليج فارس و درياي عمان به شرق ايران مي رسند.بنابراين، سيكلون ها (فشار1011 ميلي بار) با حركت چرخندي برروي منطقه و ارتفاعات شرق ايران، بارش هاي شديد (ميانگين 16 ميليمتر روزانه) را ريزش مي كنند. در عرض پايين تر، پرفشارهاي ديناميك با حركت واچرخند در تراز مياني و جوپايين، از شمال شرقي آفريقا تا عربستان و شمال غربي شبه جزيره‌ هند استقرار دارندو تضعيف بادهاي سرد و خشك سيبري،باعث تداوم بارش ها مي شود. شرايط جوي فوق، منجر به بارش شديد در اواخر زمستان(فوريه) و اوايل بهار (مارس) در خراسان جنوبي مي شود.