مسئوليت حكومت اسلامي در هدايت متربيان از ديدگاه فقهي

حكومت الهي در زمين مجري احكام تشريعي است. از اين رو، استقرار آن لازم است. ايفاي مسئوليت تربيتي و هدايتي حكومت‌ها قبض و بسط دارد. گاهي در سطح كلان به سياست‌گذاري و برنامه‌ريزي اكتفا شده، مسئوليت اجرايي را به افراد، نهادي رسمي يا غير رسمي واگذار مي‌شود. بنابراين، نوشتار حاضر به دنبال پاسخ به اين پرسش‌هاست كه حكومت اسلامي در قبال تربيت و هدايت متربيان چه وظيفه‌اي دارد؟ تبارشناسي ادله فقهي آن ارزيابي و نقد ادله، نقد آراي فقهي و واكاواي نقش حكومت در هدايت و تربيت كدام است؟ نوشتار حاضر با گردآوري ادله اعم از قواعد فقهي و روايات، از مفاد دلالي آن‌ها، حكم يا احكام فقهي خاصي در حوزه مسئوليت حكومت اسلامي را به روش توصيفي و تحليلي استنباط كرده است. با توجه به اينكه اهتمام به تربيت و هدايت به منظور كمال و سعادت آدمي، از اهداف بنيادين حكومت اسلامي قلمداد شده؛ در هدايت و تربيت متربيان نيز وظيفه و مسئوليتي براي حكومت اسلامي اثبات مي‌شود: مسئوليت حكومت نسبت به هدايت متربيان، به‌عنوان اولي، استحباب و رجحان دارد؛ اما بنا به جايگاه حكومت و برخورداري از عامل اقتدار و نفوذ، توانايي تأمين منابع و امكانات و نيز تشخيص مصالح كلي جامعه و درك اوضاع سياسي و اجتماعي به دليل تأمين عزت نظام اسلامي، ممانعت از تسلط كفار و حفظ نظام و كيان اسلامي، وظيفه تربيتي و هدايتي بر حكومت واجب مي‌‌شود.