اثر تغيير كاربري اراضي بر برخي ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك حوزه آبخيز هلشي، كرمانشاه

تغيير غير علمي و ناآگاهانه كاربري اراضي تاثير جدي بر ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك مي گذارد . هدف از اين پژوهش ، تحليل اثر تغيير كاربري اراضي بر روي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در حوزه آبخيز هلشي كرمانشاه مي باشد . ابتدا نمونه برداري خاك، به روش تصادفي سيستماتيك و از عمق 200 سانتي‏متر انجام و در مجموع تعداد 38 نمونه خاك در هر كاربري كشاورزي، مرتع و جنگل برداشت و ويژگي‏هاي فيزيكي و شيميايي با استفاده از روش هاي استاندارد اندازه‏گيري و تجزيه و تحليل شدند. نتايج مقايسه ميانگين مقدار رس، سيلت و شن خاك در هر سه كاربري نشان داد كه با هم تفاوت معني‏دار دارند ، در حالي كه تغييركاربري بر مقادير سيلت،  pH، EC، درصد آهك در هر سه كاربري تفاوت معني‏داري ايجاد نكرده است . بررسي ها بيانگر اين است كه متوسط وزن مخصوص ظاهري ، پايداري خاكدانه و كربن آلي خاك به صورت معني‏داري در همه كاربري‏ها تغيير نموده و مقدار آن ها در كاربري جنگل از همه بيشتر شده است . نتايج مقايسه ميانگين در صد نيتروژن، فسفر ، پتاسيم نشان مي دهد كه بجز پتاسيم ، در هرسه كاربري با هم تفاوت معني‏داري دارند . آناليز واريانس يكطرفه (ANOVA) نشان داد كه تغيير كاربري مرتع و جنگل بيشترين تأثير را در ويژگي‏هاي خاك داشته و پايداري خاكدانه و كربن آلي در كاربري جنگل بيشترين تفاوت را ايجاد كرده و بيانگر اين است كه تغيير كاربري اراضي از جنگل و مرتع به كشاورزي مي تواند با تغيير ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك موجب كاهش كيفيت ، مواد غذائي و افزايش تخريب خاك ‏گردد. با توجه به اهميت اكولوژيكي جنگل ها و مراتع در حوزه هلشي ، نتايج اين بررسي ضرورت توجه بيشتر به مطالعات قابليت ، اصلاح و تغيير كاربري اراضي را در اين منطقه بيش از پيش نشان مي دهد .