تأثير محتواي رطوبتي خاك بر توليد رواناب و هدررفت خاك از شيارها در كرت‌هاي آزمايشي صحرايي در دامنه‌هاي با شيب مختلف

محتواي رطوبتي خاك، عامل فيزيكي مهمي در اغلب فرآيندها مانند نفوذپذيري و فرسايش خاك است. اين مطالعه با هدف بررسي تأثير محتواي رطوبتي خاك بر رواناب و كنده شدن خاك از شيارهادر دامنه‌هاي با خاك هاي درشت‌دانه در منطقه نيمه خشك انجام شد. براي اين منظور جويچه هاي كشت با طول 6 متر در پنج كشتزار با شيب هاي متفاوت (6.1، 10.6، 14.8، 20.7 و1/ 27 درصد) با چهار سطح رطوبتي شامل هواخشك (AD)، بين ظرفيت مزرعه و هواخشك (FCAD)، ظرفيت مزرعه (FC) و رطوبت اشباع (SP) در قالب طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار احداث شدند. براي بررسي هدررفت خاك در دامنه ها از جرياني با دبي ثابت 2 ليتر بر دقيقه استفاده شد. خاك دامنه ها داراي بافت درشت (با 56 تا 75 درصد شن) و سنگي (از 22 تا 57 درصد)، با ساختمان ضعيف و نفوذپذيري زياد بودند. نتايج نشان داد كه در دامنه‌هاي با شيب 6.1، 14.8 و 20.7 درصد با افزايش رطوبت خاك، هدررفت خاك كاهش مي يابد. بيش ترين مقدار هدررفت خاك (گرم بر مترمربع در ثانيه) به ترتيب در رطوبت هاي FCAD (0.01)، AD (0.306) و AD (0.0045) مشاهده شد. با افزايش محتواي آب خاك، پيوستگي توده خاك افزايش يافت و بخش عمده رواناب به‌صورت زيرسطحي در شيارها جاري شد و در نتيجه رواناب سطحي و انتقال ذرات در شيارها كاهش يافت. اين پژوهش نشان داد كه در دامنه هاي با بافت درشت دانه با افزايش محتواي رطوبتي خاك، هدررفت خاك به شدت كاهش مي يابد.