تحليل انتقادي نظريه «اثر متيو» با قوانين موجود درعلم فيزيك با رويكرد جامعه‌شناسي علم

هدف: هدف پژوهش حاضر بررسي و تحليل انتقادهاي واردشده به نظريه «اثر متيو» با قوانين موجود در علم فيزيك و رويكرد آنها نسبت به يكديگر است تا به‌صورت شفاف‌ و با عينيت، تعميم مباحث منتقدان اين نظريه در جامعه‌شناسي علم نيز مورد تحليل واقع شود. روش‌شناسي: رويكرد پژوهش حاضر، كيفي اكتشافي است و براي پاسخ‌گويي به سؤال‌هاي پژوهش روش‌هاي كتابخانه‌اي، مبتني بر شواهد، تحليل محتوا و تطبيقي به‌كار گرفته شد. يافته‌ها: عوامل و هنجارهايي در موجوديت‌ها از جمله ابعاد مدل جونز در جوامع علمي (دانشمند، دانشگاه و نشريات) و همچنين دما و فشار در چگالي اجسام وجود دارد كه آنها را تحت تأثير تغييرات و دگرگوني‌ها قرار مي‌دهند. پس جوامع علمي و چگالي اجسام، ناخودآگاه در اشكال و درجات متفاوت نيستند. به‌طور مثال چگالي مس در دماي صد درجه سانتي‌گراد از چگالي مس در دماي صفر درجه سانتي‌گراد كمتر است و به همين ترتيب پيشرفت جامعه علمي كشورهاي جهان سوم به دليل عدم برخورداري از شاخص‌هاي كمي و كيفي نسبت به كشورهاي توسعه‌يافته كمتر است. نتيجه‌گيري: همانطوركه چگالي يك جسم با تغيير حركت مولكول‌هاي خود توسط افزايش و كاهش دما يا با افزايش و كاهش فشار تغيير مي‌كند، جوامع گوناگون نيز به‌خودي‌خود در مراتب پايين و بالاي علمي نيستند بلكه از هر يك از جوامع علمي با توجه به مجموعه عوامل و استعدادهاي خود و منطبق با بهره‌هاي علمي دريافت‌شده، كسب جايگاه شايسته انتظار مي‌رود و به فراخور ظرفيت هر جامعه علمي، رؤيت‌پذيري حاصل مي‌شود.