ارتباط پزشك و بيمار در شبكۀ روابط ميان‌فرهنگي تجربۀ درمان در محيط‌هاي چند‌فرهنگي بيمارستان‌هاي دولتي تهران

حوزۀ ارتباطات سلامت، يكي از حوزه هاي در حال رشد است كه مفاهيم سلامت را به ارتباطات پيوند مي‌‏دهد. يكي از بخش هاي مهم اين حوزه، رابطۀ پزشك و بيمار است. موضوع اصلي اين مقاله، بررسي رابطۀ پزشك و بيمار در بستر ارتباطات فرهنگي است. با توجه ‌به الگوهاي ارتباطي مختلف كه در رابطۀ پزشك و بيمار حاكم‌اند، پيش‌بيني مي‌شود الگوي ارتباطي حاكم در نظام درماني، الگوي پدرسالارانه يا والديني باشد. در اين تحقيق كه به روش مصاحبۀ كيفي انجام شده و داده‌ ها با استفاده از نرم‌افزار مكس كيودا تحليل شده اند، براي رسيدن به هدف تحقيق، با 15 بيمار كه داراي قوميت‌ها و گويش‌هاي متفاوت بودند و همچنين 10 پزشك و اينترن و رزيدنت كه در سال 1398 تجربۀ كار را در بيمارستان هاي دولتي شهر تهران داشتند، مصاحبه‌ انجام شد و نتايج آن در سه مرحله كدگذاري و تحليل شدند. در هر دو گروه، 3 دسته كد فراگير شامل اختلالات ارتباطي اطلاعاتي، اقتدار پزشك و اختلال در ارتباطات ميان فرهنگي به دست آمد. با توجه ‌به تحليل و بررسي يافته هاي تحقيق، اين نتيجه حاصل شد كه اختلال ارتباطي در رابطۀ پزشك و بيمار به‌طورعام وجود دارد و مسئلۀ تفاوت فرهنگي، تنها يكي از عوامل تشديدكنندۀ اختلال ارتباطي ميان پزشك و بيمار و در حاشيۀ اين ارتباط است. همچنين اين نتيجه حاصل شد كه نظام درماني درحال‌ حاضر درزمينۀ مهارت هاي ارتباطي، ضعف‌هاي زيادي دارد و الگوي ارتباطي پدرسالارانه بر آن حاكم است و خلأ آموزش دانشگاهيِ مهارت هاي ارتباطي به جامعۀ پزشكي و همچنين جامعۀ بيماران، مهم‏ترين عامل اين ضعف است. با توجه ‌به تحليل مصاحبه هاي پزشكان، مي‌توانيم پيش‌بيني كنيم با ورود نسل جديد و جوان به جامعۀ پزشكي، الگوي ارتباطي پدرسالارانه، به الگوهاي مشاركتي و هدايتي تغيير شكل دهند و شاهد خلأهاي ارتباطي كمتري در محيط درمان باشيم.