نقش روشنفكر-مترجمان در دريافت فلسفه اگزيستانسياليسم سارتري در ايران قبل از انقلاب 1357

اگزيستانسياليسم سارتر از گفتمان هاي مهمي است كه چندين دهه بر ذهن و زبان قشر وسيعي از روشنفكران و نويسندگان ايراني حاكم بوده است. اگزيستانسياليسم سارتر كه خود گفتماني پويا، پيچيده و گاهي پرتناقض بود، در ايران پيش از انقلاب در دست روشنفكران ايراني و در بافت هاي مختلف سياسي و اجتماعي به خدمت اهداف گوناگون و گاه متناقضي درآمد. بررسي اسناد و بافت تاريخي مورد نظر حاكي از اين است كه از همان آغاز معرفي سارتر در ايران، چهره چندگانۀ وي طيف هاي مختلفي از روشنفكران، نويسندگان و مترجمان را با اهداف مختلف به خود جلب كرد. در اين دوره، مترجمان آثار سارتر عمدتاً روشنفكران و نويسندگان حرفه اي بودند كه فعالانه به ترجمه آثار سارتر و آثاري درباره اگزيستانسياليسم پرداختند تا ايدئولوژي سياسي حاكم را تأئيد يا رد كنند. از ميان مترجمان آثار سارتر دو مترجم، صادق هدايت و مصطفي رحيمي، به ترتيب نقشي مؤثر در دريافت گفتمان اگزيستانسياليستي به‌عنوان يك فلسفۀ پوچ گرا در دهۀ 1320 و به‌عنوان يك ايدئولوژي سياسي در دهۀ 1340 ايفا كردند. هدف پژوهش حاضر اين است تا با مطالعۀ پروندۀ حرفه اي اين دو مترجم، الگوي ترجمه‌ها، پيرامتن‌هاي ترجمه‌ها و ساير اسناد مرتبط به تبيين نقش اين دو مترجم در دريافت اگزيستانسياليسم در ايران پيش از انقلاب، به‌ويژه در دو دهۀ 1320 و 1340، بپردازد.