نقش (تأثير) اراده و رضايت مردم در مشروعيت حكومت معصوم (ع)

تبيين صحيح مبناي مشروعيت حكومت اسلامي نقش به‌سزايي در نشان دادن چهره عقلايي، انساني و فطري دين اسلام دارد. در بررسي كلامي مسئله مشروعيت حكومت، كه آثار فقهي و حقوقي تعيين‌كننده‌اي دارد، با دو فعل از افعال الهي مواجه هستيم: از يك‌سو خداوند انساني عاقل، مختار و مدني بالطبع آفريده است؛ انساني كه در آخرت پاسخ‌گوي اعمال خود خواهد بود. از سوي ديگر، خدا او را به مدد ارسال رسل و تشريع، مكلف به اطاعت از اولياي منصوب از جانب خود نموده ‌است. اين نوشتار با روشي توصيفي-تحليلي در پي پاسخ به اين پرسش است كه دو مؤلفه فوق (خلق انسانِ با اوصاف يادشده در كنار نصب ولي) به عنوان دو فعل الهي، چه تأثيري بر تبيين مباني نظري مشروعيت در انديشه سياسي شيعه دارد. از منظر اين نوشتار با تحليلي هماهنگ از فعل خداوند در حوزه تكوين و تشريع، تحقق مقبوليت مردمي براي تأسيس حكومت ديني امري ضروري است كه نفي اين ضرورت، مساوي با حصول نقض غرض از سوي پروردگار است. با اين استدلال، حاكم معصوم(ع) نيز مردم را بر خلاف رضايت آنان، مجبور به پذيرش حكومت ديني نمي‌كند.

No abstract