تحليل محتواي سياست‌هاي توسعه كارآفريني در برنامه‌هاي پنج ساله توسعه كشور

يكي از اسنادي كه به‌عنوان سند بالادستي و هدايتگر توسعه، مبناي عمل مجريان قرار دارد، برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه كشور است. هدف تحقيق حاضر، پاسخ به اين پرسش محوري است كه در برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه كشور به مثابه يكي از بالاترين سندهاي هدايت‌كنندۀ جريان توسعه، تا چه اندازه توسعه كارآفريني در سياست‌گذاري‌هاي ملّي مورد توجه قرار گرفته است؟ براي پاسخ‌گويي به اين سوال از تكنيك تحليل محتواي كمّي و رويكرد به‌كارگيري قياسي مقوله‌ها استفاده شد. نظريه مبنايي درنظر گرفته شده براي تحليل محتواي سياست‌ها، «مدل الفباي كارآفرينيِ» ديده‌بان جهاني كارآفريني، در سه سطح و به ترتيبِ مولفه‌هاي سه‌گانۀ ايجاد و تقويت نگرشهاي كارآفرينانه، بروز رفتارهاي كارآفرينانه و بهبود نتايج كارآفرينانه است. جامعه آماري پژوهش، برنامه‌هاي پنج‌ساله توسعه كشور بوده است. دسته‌بندي گزاره‌هاي مرتبط با توسعه كارآفريني بر اساس فرآيند كدگذاري در سه مرحله كدگذاري باز، محوري و گزينشي انجام شد و داده‌ها در فرم كدگذاري به‌عنوان ابزار گرد‌آوري داده‌ها جمع‌آوري شدند. يافته‌ها نشان مي‌دهد اگرچه بازگويي واژگان كارآفرين، كارآفريني و كسب‌وكار، در محتواي برنامه‌هاي اول تا ششم توسعه با رشد همراه بوده؛ ليكن سياستهاي تدوين شده از نظر مولفه‌هاي مدل توسعه كارآفريني تناسب چنداني با يكديگر نداشته و بيشترين توجه، به رفتارها و نتايج كارآفرينانه و سپس به نگرش‌هاي كارآفرينانه معطوف بوده است. اين در حالي‌است كه بر اساس نظريات توسعه كارآفريني، ابتدا بايستي نگرش‌هاي كارآفرينانه شكل گرفته و تقويت شوند و با تكيه بر آن است كه رفتارها و نتايج كارآفرينانه توسعه مي‌يابند. در نهايت بر پايۀ فرآيند و يافته‌هاي اين پژوهش، پيشنهادهايي براي سياست‌گذاري توسعه كارآفريني ارائه شد.