تجزيه مسير اثر متقابل ژنوتيپ× محيط و بررسي پايداري عملكرد لاين هاي اميدبخش جو در اقليم گرم

ارزيابي ژنوتيپ ها در چندين محيط پيش شرط توسعه ژنوتيپ هاي پايدار و برتر براي توليد پايدار جو در شرايط مختلف محيطي است. به منظور بررسي پايداري عملكرد و تعيين سهم صفات مختلف مورفوفنولوژيك در اثر متقابل ژنوتيپ × محيط در لاين هاي جو، 17 لاين اميدبخش جو همراه با سه شاهد شامل ارقام نيمروز/صحرا و اكسين و لاين WB943 در طي دو سال زارعي 98 1396 در پنج ايستگاه منطقه گرم كشور شامل ايستگاه هاي اهواز، داراب، زابل، گنبد و مغان در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار مورد بررسي قرار گرفتند. تجزيه پايداري با استفاده از روش هاي مختلف ناپارامتري انجام شد و نتايج آماره‌هاي ناپارامتري با استفاده از شاخص انتخاب ژنوتيپ ايده آل (SIIG) ادغام شدند. داده هاي مورفوفنولوژيك با استفاده از مدل تجزيه مسير كه از يك اثر اصلي و چهار اثر ضربي تشكيل شده است، مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. زمان گل دهي(X1) ، زمان رسيدگي(X2) ، ارتفاع بوته (X3) و وزن هزار دانه (X4) به عنوان صفات متوالي براي توجيه عملكرد دانه (Y) در نظر گرفته شدند. نتايج تجزيه واريانس عملكرد دانه با استفاده از روش هاي پارامتري و ناپارامتري نشان داد كه اثر ژنوتيپ، محيط و اثر متقابل ژنوتيپ × محيط در سطح احتمال يك درصد معني دار است. براساس بيشتر روش هاي ناپارامتري (شاخص SIIG) ژنوتيپ هاي شماره ي G10، G18، G19، G16 و G15 جزء ژنوتيپ هاي پايدار با عملكرد دانه بالاتر از متوسط كل بودند. همبستگي مثبت شاخص SIIG با اجزاء ژنوتيپي تعداد روز تا گل دهي (V1) و وزن هزار دانه (V4) نشان داد كه وزن هزار دانه و تعداد روز تا گل دهي نقش اصلي را در اثر متقابل ژنوتيپ × محيط جو در مناطق گرم دارند.