درآمدي بر ادلۀ موافقان مفهوم شرط در پرتو انحصار عليت

يكي از مفاهيم مخالف، مفهوم شرط است كه جايگاه ويژه‌اي در ميان مباحث الفاظ علم اصول دارد و به‌سبب اهميت و فراواني نسبت به ديگر مفاهيم، همواره موضوع گفت‌وگو ميان دانشيان علم اصول بوده است. در پژوهش پيش‌رو، ظهور قضيۀ شرطيه در مفهوم، به‌روش توصيفي‌انتقادي بررسي شده است.در اين تحقيق پس از تبيين محل نزاع، ضمن بازخواني بي‌سابقۀ ادله و شواهد موافقان مفهوم شرط با محوريت مدارس مشهور اصولي و اختصاص‌دادن بحث به‌ «انحصار عليت» كه پرطرفدارترين راه‌ براي اثبات مفهوم شرط است، حدود ده وجه ذكر شده است. پس از دسته‌بندي نو و ضابطه‌مندسازي ادله و نقد آن‌ها، اكثر ادله مخدوش شمرده شده‌اند. آنگاه تمسك به اطلاق جزا كه متقن و مصون از اشكالات ادلۀ ديگر است، به‌عنوان راهي نو براي اثبات انحصار علت از يكي از اصوليان با تقريبي از سوي نگارنده ارائه شده است. اين كارآمدترين راه براي اثبات مفهوم به نظر مي‌رسد و طبق آن، مفهوم شرطِ مصطلح ثابت مي‌شود.