بررسي جلوه‌هاي مشاركت سياسي در حكومت اسلامي

پژوهش پيش‌رو مي‌كوشد با روش توصيفي و تحليلي، جلوه‌هاي گوناگون مشاركت سياسي در حكومت اسلامي را نمايان ساخته و تحقق آن در مصاديق اين شيوه از حكومت را بررسي كند. براساس يافته‌هاي اين پژوهش، در حكومت اسلامي جلوه‌هاي گوناگوني از مشاركت سياسي، شامل زمينه‌سازي براي تشكيل حكومت، حراست از حكومت، دخالت در تصميم‌گيري‌ها، اطاعت از حاكم، نظارت بر حاكم، ارشاد حاكم و سرانجام، بازخواست حاكم تحقق مي‌پذيرد. توجه به جلوه‌هاي پيش‌گفته كه برخاسته از زمينه‌هاي مشاركت سياسي در دو حوزۀ باورها و بايدهاي ديني است، اين ادعا را آسان مي‌سازد كه برخلاف پندار سكولاريسم، راه مشاركت سياسي در حكومت اسلامي مسدود نبوده و مرجوح بودن نظرات شهروندان نسبت به فرامين الهي، به‌معناي ناديده گرفتن جايگاه و نقش آنها در اداره جامعه نيست؛ نه‌تنها ابتناي حكومت بر دين واحد و مشخص اسلام، با اساس مشاركت سياسي ناسازگار نيست، بلكه مشاركت شهروندان در سياست از اركان مهم و اساسي حكومت ديني است.