سير تطور تاريخي مناصب تامين‌گر نظم و امنيت (از قرون نخستين اسلامي تا دوران قاجاريه)

Investigating the Historical Process of Positions Responsible for Order and Security from Early Islamic Centuries to Qajar Dynasty

سازمان پليس و نيروي نظميه در جهت تامين امنيت داخلي در دوره ناصرالدين‌شاه و با اقتباس از سيستم غربي و به كمك افسران اروپايي ايجاد شد. پيش از آن تامين نظم و امنيت بر عهده نهادها و مناصب به اصطلاح سنتي بود كه در اصول و فرهنگ سياسي جامعه ايران اسلامي و همچنين اقوام مهاجم (تركان و مغولان) ريشه داشت. پژوهش تاريخي پيش‌رو با روش توصيفي ـ تحليلي و با گردآوري كتابخانه‌اي به بررسي تغيير و تحول مناصب و نهادهاي امنيتي ـ انتظامي بيشتر از جنبه تغييرات اصطلاحي و واژه‌اي و همچنين تحولات ساختاري و كاركردي آن مي‌پردازد. نتايج حاصل از تحقيق نشان مي‌دهد كه اين مناصب سنتي، نهادها و مناصبي از يك طرف اداري و از طرفي نظامي بودند. به ترتيب تحولات زماني برخي از اين مناصب عبارتند از شُرطه، مُحتَسب، عَسس، شِحنه، رئيس، باسقاق، كُوتوال، داروغِه، كلانتَر، كدخُدا و در نهايت اداره نظميه و پليس كه در عهد قاجاريه ايجاد شد.

NO Abstract.