تأثير مناسبات هيدروپليتيك بر فرايند ملت‌‎سازي: نمونه پژوهي ابرسازه سد راغون در تاجيكستان

پيگيري و ساخت ابرسازه‏ها توسط حاكمان، جايگاه ويژه‎اي در فرايند ملت‌سازي بسياري از كشورها داشته است. در كشورهاي پساشوروي، حاكمان براي نماياندن مشروعيت خود، طي دو دهه گذشته از راه ايجاد زيرساخت‌هاي كلان آب‏پايه، در پي مديريت سياسي فضا و حفظ نفوذ و كنترل اجتماعي بوده‌اند. سد راغون در تاجيكستان ابرسازه‏اي روي رودخانه وخش است، در صورت انجام با بلنداي 335 متر، افزون بر اينكه بلندترين سد جهان است، زمينه خودكفايي انرژي اين كشور را فراهم مي‎كند. شناسه‏هاي ياد شده با ارائه تصوري ژئوپليتيك از پيشرفت و سرافرازي ملي، ‌توانسته در پيدايش و تواناسازي گفتمان ملي‌گرايانه در اين كشور نقش بيافريند. مقاله حاضر بر اين فرضيه استوار است كه معناي نمادين سد راغون در فرايند ملت‎سازي كدي ژئوپليتيك براي توضيح پافشاري دولت تاجيكستان طي دو دهه گذشته براي به فرجام‏رساني اين طرح پرهزينه و تنش‌زا با كشورهاي همسايه است. اطلاعات مورد نياز پژوهش به روش كتابخانه‎‌اي گرداوري و روش‏شناسي حاكم بر متن ماهيتي توصيفيتحليلي دارد. نتيجه پژوهش نشان داد ايده ساخت سد راغون، نخبگان سياسي تاجيك را قادر مي‏سازد با انحراف توجه مردم از چالش‏هاي دروني، آينده بهتري را براي آنها نويد داده و با برانگيختن حس غرور ملي و افزودن بر مشروعيت خود، بقاي كشور و حكومت را تضمين نمايند. همچنين مخالفت ازبكستان با ساخت سد راغون مي‌تواند به‏ عنوان نوعي هماوردي هيدروپليتيك در راستاي تقويت همبستگي ملي در برابر دشمن ازبك مورد بهره‏برداري قرار گيرد. زيرا كساني كه ساخت آن را به چالش مي‌كشند، دشمن ملت هستند.