رمزگرايي و نمادانديشي در زبان ديني از ديدگاه ابن‌عربي و پل تيليش

عالمان الهيات مسيحي و اسلامي در طول هزاران سال تلاش كرده اند در برابر جريان‌هاي فكري و ديني، تبييني قابل‌دفاع از آموزه ها و گزاره هاي ديني ارائه كنند. اين پژوهش با بهره‌مندي از مقايسه دو سنت مسيحي و اسلامي در تحليل زبان ديني و با بهره‌مندي از معناي صحيح روش نمادانديشانه پل تيليش و رمز‌گرايانه ابن‌عربي، در صدد است سهم بسزايي در شناخت واقعيت دين و زبان ديني ايفا كند و پاسخي متناسب به اين مسئله دهد كه آيا در پرتو هر يك از اين دو چارچوب فكري، ديگري را مي‌توان بهتر فهميد و با برقراري مقايسه ميان دو چارچوب فكري و نظام معرفتي، الگوي جامع و كلان ديگري ارائه كرد؟ در اين زمينه با مفهوم‌كاوي معناي اصيل و حقيقي نماد، رمز و تأويل به ضرورت نمادگرايي و رمز گرايي در زبان دين دست يافته و مرز و محدوده اصيل و حقيقي تأويل در آنها را به‌روشني مشخص ساخت. ظرفيت تنسيق و صورت‌بندي نوين از عرفان ابن‌عربي و مواجهه عرفان ابن‌عربي با پرسش هاي نويني از سوي مكتب فكري الهياتي ـ فلسفي پل تيليش ، تمهيدي است از براي فحص از دستيابي به پاسخ ابن‌عربي در اين زمينه معرفتي است؛ با دلالت‌پژوهي و علت‌كاوي به‌كار رفتن نمادها و رمزها در زبان ديني، مواجهه متن‌پژوهانه بهتري با متون مقدس صورت يافته و از پيدايش شبهات پيرامون آنها حذر ‌شود. براي پاسخ به اين مسئله، روش پژوهش، مقايسه‌ متوازن مبتني بر تحليل منطقي مفاهيم است.