آثار و پيآمدهاي اجتماعي و فرهنگي دو شيوه مديريت آزادسازي مخازن سدها (نمونه موردي: سدهاي كوچري و آزاد)

احداث سدهاي مخزني در 5 دهه گذشته زمينه ساز جابجايي بيش از 80 ميليون نفر از محل زندگي خود شده است. بر اساس داده و اطلاعات گردآوري شده توسط محقق، در ايران نيز بيش از 2 ميليون نفر جمعيت به دليل احداث سدها تحت تاثير قرار گرفته اند. هدف اين پژوهش بررسي آثار و پيآمدهاي اجتماعي و فرهنگي تحت تاثير دو شيوه مديريت آزادسازي مخازن سدها، نقد اين دو سياست و چرايي بروز آثار و پيآمدها و شناسايي عوامل علي، زمينه اي، مداخله گر، راهبردي و پيآمدهاي آن بوده است كه بعنوان نخستين تجربه در سطح ملي بشمار مي آيد. روش پژوهش كيفي و از تكنيك نظريه زمينه اي استفاده شده است. شركت كنندگان اين پژوهش 85 نفر از مطلعين و خبرگان محلي بودند كه با پرسشنامه نيمه ساختمند مورد مصاحبه قرار گرفتند. داده واطلاعات بدست آمده بر اساس سه روش كدگذاري باز، كدگذاري محوري و كد گذاري انتخابي تحليل شدند. نتايج حاصل از تحليل مصاحبه ها در برگيرنده 1213 مفهوم كلي است كه در قالب 251 مقوله فرعي، 39 مقوله اصلي و 2 مقوله مركزي نشان داده شدند. يافته هاي پژوهش بر اساس مدل پاراديمي، پايداري نسبي حوزه اجتماعي و فرهنگي را در سياست جابجايي و اسكان مجدد و از هم گسيختگي ساختار اجتماعي و بافت فرهنگي را در سياست جبران نقدي خسارت نشان مي دهد. نتايج حاصل از پژوهش حاضر مي تواند در راستاي ضرورت تغيير رويكردها، اصلاح لوايح قانوني، تعيين متولي حوزه اجتماعي و لزوم پايش و ارزيابي تاثيرات اجتماعي وفرهنگي طرحها مورد توجه قرار گيرد.