قاعده الواحد و اثبات وحدت موضوع علم اصول

تحديد مسائل علوم، مبتني بر تمايز آن‌ها از يكديگر است. يكي از معيارهاي تمايز علوم، تمايز به حسب موضوع است. در علم اصول براي اثبات وحدت موضوع و ضرورت آن به قاعده الواحد كه قاعده‌اي فلسفي است، تمسك شده است. در اين مقاله با روشي تحليلي اين استناد را بررسي كرده‌ايم و نشان داده‌ايم كه اولاً، اين قاعده در موطن اصلي خود يعني فلسفه در مقام تصور مفهومي و تعيين مصداقي، محل تأمل و ترديد و اشكال است؛ ثانياً، بر فرض پذيرش، مبتني بر عليت و مربوط به وحدت عيني و خارجي بوده و تمسك به آن در اثبات وحدت موضوع علم اصول، به‌عنوان مجموعه‌اي اعتباري كه از عينيت و خارجيت برخوردار نيست، درست نيست؛ ثالثاً، آنچه در برخي توجيهات براي حل اشكال از طريق ارتباط حقيقي اعتباريات با عالم تكوين بيان شده، قياس مع‌الفارق و خروج از محل نزاع بوده و رافع اشكال نيست.

No abstract