بررسي نشانه‌شناختي پديده انگشتر در ميدان نقش‌جهان اصفهان

در اين مقاله پديده انگشتر به‌عنوان نماد و نشانه‌اي از فرهنگ در ميدان نقش‌جهان اصفهان، بررسي نشانه­شناختي شده است. همان‌گونه كه در متون اسلامي نيز آمده است، انگشتر داراي كاركردهاي مادي و معنوي است و در همه اعصار مورد استقبال مردم بوده و متناسب با باورها و فرهنگ خود از آن بهره ‌برده‌اند. ازآنجا‌كه نمادها و نشانه‌ها جايگاهي بي‌بديل در حفظ و ترويج فرهنگ دارند، توجه به پديده انگشتر از بعد فرهنگي داراي ارزش و اولويت بسزايي است. نگارنده، انگشتر را داراي معنا و مفهوم فرهنگي دانسته و با بهره‌گيري از فنون گوناگون، ازجمله مصاحبه، مشاهده، مشاركت و بررسي اسناد، كاركردهاي آشكار و پنهان، دلالت‌هاي صريح و ضمني و همچنين جنبه اسطوره‌اي آن را بررسي كرده است. اين پژوهش نشان مي‌دهد كه چگونه يك شيء به‌ظاهر معمولي بر ارزش‌ها و باورها دلالت دارد. نگارنده طبق سنت نشانه‌شناسي از سطوح معناي انگشتر عبور كرده و به جست‌وجوي معنا و مفهوم اين پديده در اعماق ذهن افراد و توصيف آن معاني پرداخته است. كاركرد آشكار انگشتر تزئيني است، اما انگشتر حاوي كاركردهاي پنهان ارتباطي و اقتصادي است. معناي صريح انگشتر «زينت»، «حلقه ازدواج»، «مهر/ خاتم» است، اما معناي عميق و مضمر آن «هويت اجتماعي» است.

No abstract