شناسايي ابرهاي بارش‌زا در جنوب و جنوب‌غرب ايران با استفاده از مشاهدات ماهواره CALIPSO و CloudSat

هدف اصلي اين مطالعه، تشخيص ابرهاي بارش‌زا و تحليل ساختار قائم آنها در جنوب و جنوب‌غرب ايران با استفاده از مشاهدات ماهواره CALIPSO و CloudSat است. نخست با استفاده از بارش روزانه ايستگاه‌هاي همديدي منطقه مطالعاتي طي دوره آماري ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۶ نمونه‌هاي بارشي و روزهاي اوج بارش آنها استخراج شد. سپس جهت اطمينان از وقوع بارش همزمان با لحظه گذر مدار ماهواره‌ها از روي منطقه، از بارش شبكه‌اي ماهواره TRMM‌ استفاده شد. با بررسي مقادير بارش شبكه‌اي روزهاي اوج، سه نمونه بارشي كه بارش منطبق بر مسير ماهواره‌ها رخ داده بود، براي تحليل ساختار ابر آنها انتخاب شد. چهار ويژگي شامل لايه‌هاي تضعيف مجموع بازپراكنش در طول‌موج ۵۳۲ نانومتر، نسبت ديپلاريزاسيون، نسبت رنگي و بازپراكنش رادار با استفاده از داده‌هاي سنجنده CALIOP و CPR تهيه شد. نتايج تحليل‌ها نشان داد كه در نمونه اول (مسير A) برخلاف ضخامت زياد ابر (تقريباً ۱۰ كيلومتر)، حجم بارش كمتر از دو نمونه ديگر است. لايه‌هاي ابر در راستاي قائم به اندازه كافي متراكم و يكپارچه نيست. همچنين ذرات هواويز و بلورهاي يخ موجود در ابر به لحاظ تعداد كمتر و از نظر اندازه نيز كوچك‌تر است. در حالي‌كه در دو نمونه ديگر به‌خصوص در مسير C ضمن اين‌كه ابر ضخيم و متراكمي جو منطقه را پوشانده است، غلظت هواويزها و كريستال‌هاي يخ نيز به مراتب بيشتر است. در مجموع يافته‌هاي تحقيق نشان داد كه با استفاده از مشاهدات ماهواره CloudSat تشخيص ابرهاي بارش‌زا و شدت بارش امكان‌پذير است و داده‌هاي ماهواره CALIPSO جهت شناسايي دقيق ارتفاع قله ابر و به‌خصوص تمايز ابر از هواويز كاربرد بهتري دارد.