تبيين توانها و مديريت گردشگري ژئوسايتها بر پايه ارزيابي محوطه هاي تنوع زميني (مطالعه موردي: منطقه گردشگري تنگه واشي در شهرستان فيروزكوه)

ژئوتوريسم، گونه اي از گردشگري مسئولانه با هدف توسعه اقتصادي -اجتماعي مقصدهاي گردشگري و تقويت ارزش هاي علمي مكان هاي زمين شناختي و خدمات گردشگري است كه بر حفاظت از ميراث زمين و مردمي كردن علوم آن تاكيد دارد. لازمه توسعه يك مقصد ژئوتوريستي، شناخت ارزش هاي آن و تبيين توان‌ها و موانع و ارائه برنامه ريزي مطلوب در جهت مديريت آن است. منطقه ويژه گردشگري تنگه واشي در شهرستان فيروزكوه، با داشتن پديده هاي مختلف زمين شناسي و ارزش هاي علمي و مكمل، از مقصد مهم ژئوتوريسم در سطح محلي و ملي محسوب مي شود. با توجه به نزديكي به شهر تهران و توسعه خدمات گردشگري و احتمال خطر تخريب ژئوسايت، ارزيابي جامع ژئوتوريستي منطقه و ارائه يك مدل جهت، مديريت بهينه در مقصد، ضروري به نظر مي‌رسد. در اين پژوهش كه با بهره گيري از روش ارزيابي ژئوتوريسم محوطه هاي تنوع زميني(بريل ها، 2015 ) انجام گرفته است. با بررسي مستندات و مطالعات ميداني و گروه كارشناسان، ارزش‌هاي ژئوتوريسم بر پايه مدل مذكور ارزيابي و ارزش نهايي ژئوسايتها در چهار بخش علمي، آموزشي، گردشگري و خطر اضمحلال مورد سنجش قرار گرفت. نتايج حاكي از شرايط مطلوب، تنگه واشي در بخش ارزش‌هاي آموزشي و گردشگري و ضعف در بخش علمي و خطر نسبي اضمحلال مي‌باشد. به همين منظور كاربري مطلوب گردشگري تنگه واشي، بر پايه رويكرد علمي- حفاظتي است. در اين راستا، مدل مطلوب جهت مديريت ژئوتوريسم تنگه واشي، بهره‌گيري از موقعيت دسترسي به كانون جمعيتي استان و تقويت ارزش‌هاي مكمل و تنوع زمين شناختي و تقويت خدمات گردشگري و حفظ توانمندي همراه با حفاظت فيزيكي و ترويج علمي، مشاركت روستايي و كنترل‌هاي قانوني است.