مطالعۀ جامعه‌شناختي مشاغل غير رسمي در مناطق محروم شهر كرمانشاه

هدف پژوهش، بررسي جامعه­شناختي مشاغل غير رسمي محلات محروم شهر كرمانشاه بوده است. براي بررسي مشاغل غير رسمي پيمايشي با نمونه 2084 نفري از محلات محروم انجام شده و براي بررسي علل شكل­گيري و پيامدهاي مثبت و منفي مشاغل غير رسمي با فعالان مشاغل غير رسمي مصاحبه بعمل است. نتايج نشان داد درصد مشاغل غير رسمي در محلات محرومِ چمن (8/80 درصد) ، دره‌دراز (2/72 درصد) باغ ابريشم (6/69 درصد) و جعفرآباد (5/62 درصد) نسبت به بقيۀ محلات، زياد بوده است. فراواني مشاغل غير رسمي كارگر ساختماني، مسافركشي و دست‌فروشي بيشتر از بقيه مشاغل بوده است. فعالان مشاغل غير رسمي، ويژگي­هاي فردي، اجتماعي و اقتصادي متفاوتي از فعالان مشاغل رسمي دارند و نابرابري اجتماعي، قومي و مذهبي بر شكاف اقتصادي در محلات محروم منطبق شده است. پيامدهاي مثبت (فردي، خانوادگي و اجتماعي) مشاغل خانگي زنان، كارگر كشاورزي، كارگر ساده، كارگر ساختماني و ماهر ساختماني نسبت به مشاغل ضايعاتي، دست‌فروشي و دامداري بيشتر است. بنابراين مشاغل ضايعاتي در محلۀ جعفرآباد، دامداري در محلۀ دره‌دراز و دست‌فروشي در محلۀ شاطرآباد با توجه به آسيب­هاي اجتماعي و اقتصادي براي شاغلان و محلات، نيازمند توجه سياست­گذاران شهري كرمانشاه است. برآيند تحليل كمّي و كيفي نشان داد كه سرريز جمعيتي كه در محلات محروم سكني گزيده­اند از اقتصاد غير رسمي شهر نهايت استفاده كرده و با خوداشتغالي از درون آسيب­هاي اقتصادي و اجتماعي تأمين معيشت كرده است. بنابراين اقتصاد غير رسمي بار عمده تأمين معيشت حداقلي افراد محلات محروم را بر دوش گرفته و نتيجۀ چنين ساختار اقتصادي، پيامدهاي ناخواسته اجتماعي و اقتصادي براي فرد، خانواده و جامعه است.

No abstract