تبيين تأثيرات ساختار كالبدي محله‌هاي شهري بر اختلالات رواني به روش تحليل محتوا (مطالعۀ موردي: كلان‌شهر اصفهان)

سلامت رواني شهروندان ارتباط فراواني با ساختار كالبدي محله‌ها و محيط‌هاي شهري دارد. هدف اصلي اين پژوهش، بررسي كيفي و تبيين تأثيرات ساختار كالبدي محله‌هاي شهري بر اختلالات رواني شهروندان بوده است. براي اين مطالعه، محله‌هاي مرداويج و مفت‌آباد در كلان‌شهر اصفهان انتخاب شدند. در اين پژوهش، براي رسيدن به هدف اصلي و پاسخ به اين سؤال كه كدام‌يك از عوامل محيطي در سلامت رواني شهروندان تأثيرگذار هستند، از روش تحليل محتوا استفاده شد. جامعۀ آماري پژوهش، خانوارهاي ساكن در محله‌هاي مفت‌آباد و مرداويج از منطقة 6 كلان‌شهر اصفهان بودند. بر اين ‌اساس افرادي براي نمونه انتخاب شدند كه از لحاظ محيط سكونت داراي تنوع بودند. همچنين شرط ورود به مطالعه، داشتن سن بالاي 20 سال، سابقۀ سكونت حداقل 3 سال در محلۀ مورد نظر و مبتلا نبودن به اختلالات حاد رواني بود. بر اين ‌اساس 60 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. بر اساس نتايج پژوهش، شش مقولۀ اساسي شرايط طبيعي محيط (تنوع پوشش گياهي، فضاهاي آبي و دماي محيط)، آلودگي‌هاي محيطي (آلودگي صوتي و محيط شهري ناسالم)، شرايط خيابان‌ها (قابليت پياده‌روي، روشنايي خيابان در شب، ترافيك روان در محله)، فضاهاي عمومي (پارك محلي، مبلمان شهري، فضاهاي نشستن جلوي مجتمع مسكوني)، خدمات محلي (بازار محلي و خرده‌فروشي‌ها) و سيما و منظر شهري (خوانايي محيط، كاربرد مناسب رنگ در محيط) بر هفت اختلال رواني (اختلال عصبي، شادابي و نشاط، استرس، اضطراب، پرخاشگري، افسردگي و ترس ‌مرضي) تأثيرگذار بودند.