پاسخ به تشكيك در عصمت حضرت يوسف (ع) بر اساس تحليل حقيقت هَمّ

اصل عصمت پيامبران با وجودِ اختلاف در حدود و ثغور، از مسلّمات معارف اسلامي است. عدم عصمت علمي و عملي در دريافت، حفظ و ابلاغ، موجب نقض غرض خداوند حكيم مي‌شود و محال است. در عين حال ظواهر بعضي از آيات و روايات موهم فقدان برخي مراتب عصمت در انبياء است. آيه 24 سوره يوسف كه از همت حضرت به زليخا سخن گفته، از اين جمله است كه منشاء شبهه و ارائه پاسخ‌هاي متعدد به آن شده است. مسئله تحقيق اين است كه نقاط ضعف و قوت ديدگاه‌هاي ارائه شده چيست؟ و آيا مي‌توان با تكيه بر برخي مباني و متناسب با سطحي از مخاطبان، پاسخي جديد به اين شبهه ارائه كرد؟ در اين مقاله به روش توصيفي تحليلي، ضمن بيان و نقد مهم‌ترين ديدگاه‌ها، نشان داده شده است كه مبتني بر مشكّك بودن اراده، ميل تكويني و قصد انجام، هر دو از مراتب حقيقت واحدي هستند كه واژه «همّ» درباره آن به كار رفته است، بنابراين مي‌توان همّ حضرت يوسف را به ميل طبيعي و همّ زليخا را به قصد ارتكاب تفسير نموده و از اين رهگذر به شبهه پاسخ گفت.