اخلاق مديريتي در مرزبان نامه و نصيحة الملوك

فاقد عنوان لاتين

نصيحة الملوك سعدي و مرزبان‌نامه، اثر مرزبان‌بن‌رستم كه بعدها توسط وراويني، به نثر فنّي پيچيده‌اي آراسته و نگارش يافت، دو اثر از گنجينه تاريخي ادب فارسي محسوب مي‌شوند كه هر كدام از آن‌ها به سبك و شيوه¬ي مخصوص به خود، مباني و اصول مديريّتي و الگوهاي اخلاقي مديريّتي را كه در آن دوران، به‌شدّت در تشابه و تقارن با طرق كشورداري و حكمراني بوده، نشان داده‌اند. در هر دو اثر، لزوم مراعات و پاسداشت آموزه‌هاي اخلاقي و ديني و متخلّق بودن پادشاه به فضايل و خصلت‌هاي پسنديده‌¬ي اخلاقي چون احسان و بخشش، عدل و انصاف، اعتدال و ميانه‌روي، خوش‌خُلقي و مردم‌داري و نظاير آن، گوشزد شده است. هم‌چنين، توجّه به اطرافيان و زيردستان، چگونگي رفتار و سلوك با آنان، كيفيّت مراوده و رفتار با بخش‌ها و طبقات مختلف مردم و نيز چگونگي مواجهه با دشمنان و بدخواهان، از مهم‌ترين و عمده‌ترين مسائلي بوده است كه اين دو اثر، بدان پرداخته‌اند. مطالعه‌ي اين آثار به روشني نشان مي‌دهد كه سعدي در نصيحة الملوك، بي هيچ تكلّف و اطنابي، مقصود خود را در قالب نصايحي كاملاً روشن و صريح و خطاب به حاكم و سلطان جامعه بيان كرده است درحالي‌كه در مرزبان‌نامه، اين مهم با استفاده از زباني فنّي و به شدّت متكلّف و سنگين و مشحون از صنايع مختلف ادبي و در قالب تمثيلات و افسانه‌هايي از زبان حيوانات و جانوران مختلف و در لفافه¬ي سخنان چندپهلو و رمزگونه بيان شده است كه البته با وجود اختلافات و تفاوت‌هايي در دو اثر، مي‌توان قرابت و مشابهت بسياري را در مفاهيم و مضامين كلي و بنيادين آن‌ها كه عبارت از چگونگي مديريّت، سياست و حكمروايي بوده است يافت.

فاقد چكيده لاتين