نقش خيال در زيست اخلاقي از منظرعرفان اسلامي با تأكيد بر ديدگاه ابن عربي

زيست اخلاقي همواره دغدغۀ اصلي اديان و انديشمندان بوده و عقل و وهم به عنوان دو ركن لازم براي تحقق زيست اخلاقي مطرح بوده‎اند؛ حال آنكه اصولا اين دو بدون استعانت از عنصر خيال اثر بخش نخواهند بود. در انديشۀ عرفان اسلامي خيال يكي از اركان تشكيل دهندۀ نظام هستي (خيال منفصل) و نهاد انسان (خيال متصل) بوده است. مسألۀ اين تحقيق اين است كه از منظر عرفان اسلامي، به‌ويژه انديشه‎هاي ابن عربي ميان عالم خيال و حقائق اخلاقي چه نسبتي برقرار است و قوۀ خيال چه نقشي در زيست اخلاقي دارد؟ اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي و با استفاده از داده‎هاي كتابخانه‎اي نشان مي‎دهد كه سالك با تكيه بر توانمندي‎هاي قوۀ خيال مي‎تواند با صور نوراني موجود در خيال منفصل مرتبط گشته و با تهذيب خيال از خواطر شيطاني و نفساني به مشاهدۀ معاني اخلاقي متمثل شده در عالم مثال بپردازد كه نتيجۀ آن ايجاد انگيزه، شور، رغبت و اراده مستمر در جهت اخلاقي زيستن و تحصيل اخلاق توحيدي است.