اثر مصرف بقاياي جو و زئوليت بر عملكرد دانه و بهره‌وري آب دو رقم نخود (Cicer arietinum L.) در شرايط ديم و آبياري تكميلي در خرم‌آباد

آب در بسياري از نقاط جهان، به ويژه در مناطق خشك و نيمه خشك،عامل مهم محدود كننده توليدات كشاورزي محسوب مي‌شود. براي صرفه‌جويي و استفاده‌ بهينه‌ از آب راهكارهاي مختلفي از جمله آبياري تكميلي،استفاده از ارقام متحمل به تنش خشكي، استفاده از بقاياي گياهي و تركيبات سوپرجاذب وجود دارند. به منظور ارزيابي اثرمصرف مقادير بقاياي جو و زئوليت بر عملكرد دانه و بهره وري آب دو رقم نخود در شرايط ديم و آبياري تكميلي، آزمايشي به صورت كرت هاي خرد شده فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل ‌تصادفي با سه تكرار در دو سال (1394 و 1395) در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد خرم‌آباد اجرا شد. كرت هاي اصلي شامل آبياري تكميلي در سه سطح؛ ديم (I1)، آبياري در مرحله گلدهي (I2) و دوبار آبياري در مراحل گلدهي و غلاف‌دهي (I3) و كرت هاي فرعي تركيبي از دو عامل بقاياي جو و زئوليت شامل پنج تن در هكتار بقاياي جو + پنج تن در هكتار زئوليت، پنج تن در هكتار بقاياي جو +2.5 تن در هكتار زئوليت، پنج تن در هكتار بقاياي جو و عدم مصرف بقاياي جو و زئوليت و دو رقم نخود (عادل و آزاد) بودند. نتايج نشان داد كه بيشترين عملكرد دانه (2543 كيلوگرم در هكتار)، بهره وري آب (0.954 كيلوگرم دانه در هكتار)، وزن صد دانه (37.3 گرم) و ارتفاع بوته (38 سانتي متر) در تيمارهاي آبياري در مراحل گلدهي و غلاف‌دهي براي رقم عادل و تركيب پنج تن در هكتار بقاياي جو +2.5 تن در هكتار زئوليت به دست آمد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه اجراي آبياري تكميلي و مصرف بقاياي جو و زئوليت براي نخود رقم عادل، راهكار مناسبي جهت بهبود عملكرد دانه و بهره‌وري آب در شرايط اقليمي خرم‌آباد است.