مراحل اوليۀ شكل‌گيري نشانۀ نمود كامل در مقطعي از فارسي نو: رهيافتي از اطلس زبانيِ كنوني به اطلس تاريخي

اين مقاله تلاش مي‌كند بين نقش دستوري «بـ» در كنار فعل زمان گذشته در اطلس كنوني ايراني غربي نو و اطلس تاريخي فارسي نو ارتباط برقرار كند و رفتار آماريِ اين نشانه در متون قديم را در پرتو رفتار آن در گونه هاي زبانيِ كنوني تفسير نمايد. در نمونه‌گيري تاريخيِ پژوهش حاضر، در قرن‌هاي چهارم تا هفتم، 22 درصد از افعال زمان گذشتۀ داراي ساختمان ساده (غيرپيشوندي و غيرمركب) با نمود كامل، پيشوند «بـ» داشته اند، ولي در قرن هاي بعد، اين آمار به تدريج افت كرده و نهايتا به صفر رسيده ‌است. از سوي ديگر، در قرن كنوني، سطح بسيار بالايي از دستوري شدگيِ «بـ» در همين جايگاه در طيف وسيعي از گونه‌هاي زباني ايراني ديده مي شود. نگارنده اين دو پديدۀ زباني (رفتار تاريخي «بـ» و رفتار كنوني آن) را همسو مي داند و معتقد است كه روند واحدي از دستوري‌شدگي «بـ» براي نقش نشانۀ نمود كامل در زبان هاي ايراني غربي نو در جريان بوده كه در گونۀ فارسي نوشتاري/ معيار، به‌دلايلي برون زباني يا درون زباني به تدريج متوقف شده و در تعدادي از گونه هاي ايراني ادامه يافته و به سطح كنوني رسيده ‌است.