نقد مباني وحي‌شناسي سروش

چيستي حقيقت وحي و تبيين چگونگي دريافت آن توسط نبي، همواره در تاريخ اسلام مورد مداقه و مناقشه بوده و هست. در زمان حاضر بعضي افراد از جمله عبدالكريم سروش كه تحت تأثير مستقيم و گسترده نظريات هرمنوتيكي و زبان‌شناختي برخي انديشمندان غربي است، با ايجاد ترديد در ماهيت زباني وحي از يك سو و با ايجاد تشكيك در منبع وحي­كننده از سوي ديگر، ميان نظرگاه متقدمان و متأخران تفاوتي جدي به وجود آورده­اند. با آغاز اين جريان نقدهاي درخور توجهي از سوي علماي حوزوي و دانشگاهي به روبناي ديدگاه­هاي وحي­ شناختي سروش وارد شد؛ اما به خاستگاه و زيربناي آن ديدگاه­ها كمتر پرداخته شده است. در اين مقاله زيربنا و مباني ديدگاه­هاي وحي­ شناختي وي را كه مباني دين‌شناختي، معرفت­ شناختي، هرمنوتيكي و زبان شناختي است، استخراج و نقد مي­كنيم. عمده اشكالاتي كه به ديدگاه­هاي سروش وارد است، از اين قرارند: اجمال‌گويي و ابهام در تبيين نظريه؛ ضعف در روش­ شناسي؛ خلط ميان‌ مباحث مختلف؛ قياس غلط اسلام با اديان و فِرَق ديگر؛ ادعاهاي بي دليل و نسبي­ گرايي معرفتي.