روش‏ شناسي «قرآن‏ شناخت» (تفسير معاصرانه قرآن‏ كريم) با رويكرد انتقادي

يكي از مهم‏ترين وظايف مفسران اين است كه در هر زمان، تفسيري از قرآن ارايه دهند كه ضمن عدم انحراف از مسير اصيل اسلامي، ياراي عرضه اقناعي به دنياي معاصر و تبليغ مؤثر در جامعه جهاني را داشته باشد. در همين راستا و با همين هدف، كتابي با عنوان «قرآن‏شناخت» در غرب به زبان انگليسي برپايه گرايش عرفان و تقريب اديان و مذاهب نگاشته شده است. ترجمه فارسي جلد نخست آن با عنوان «تفسير معاصرانه قرآن‏كريم» نامبردار است. نظر به تازگي اثر و حساسيت موضوع، مقاله حاضر جزو نخستين پژوهش‏هايي است كه با روش توصيفي تحليلي متمركز بر مطالعه متن‏محور تفسير معاصرانه، به روش‏شناسي و نقد آن پرداخته است. نتايج پژوهش حاضر حاكي از آن است كه اثر يادشده ازروش تفسيري واحد و يكنواختي در سراسر متن بهره نبرده است؛ ونيز استفاده بي‏ضابطه از روايات و در پاره‏اي از متن، ناديده‏انگاري مباني شيعه نيز مشاهده مي شود. جستارحاضر، ضمن رد بيشتر ادعاهاي سرويراستار در مقدمه، نقاط ضعفي را براي قرآن‏شناخت برشمرد؛ از جمله: ثابت‏نبودن صلاحيت نگارندگان جهت اجتهاد در گزينش و نگارش تفسير، مشخص‏نبودن روش تفسيري، عدم اعتنا به روايات اهل‏بيت و تسامح با پلوراليسم ديني؛ همچنين عنوان «تفسير معاصرانه» نيز به دليل تسامح در تفسيرانگاري و فاصله متن با صفت معاصرانه، عنوان مناسبي شناخته نشد.